ابو القاسم سلطانى
273
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 1623 بهارنگى Clerodendrum serratum ( L . ) Moon درختچهاى است به ارتفاع 1 تا 5 / 2 متر از خانواده Verbenaceae ، ساقه تقريبا چوبى ، كلفت ، چهارگوش ، بدون انشعابات زياد ، ساقههاى جوان معمولا نرم هستند ، گل به رنگ زرد سفيد مىباشد . اين درختچه در سطح وسيعى در شرق و جنوب هند پراكندگى دارد . سابقه مصرف آن در هند به زمانهاى بسيار دور مىرسد بهطورى كه Susruta در قرن ششم پيش از ميلاد آن را در بيماريهاى دستگاه تنفس از جمله آسم توصيه نموده و به سنسكريت Bhriguja ناميده شده است و امروزه در هند و پاكستان به Bharangi معروف مىباشد . قسمت قابل مصرف : ريشه ، برگ و دانه مىباشد . تركيبات شيميائى : گياه داراى D - mannitol ، بتاسيتوسترول ، Stroglucoside ، ستيل الكل ، ترىترپنوئيدها ، تركيبات فنلى و اسيدهاى Serratagenic , Queretaroic , Oleonolic مىباشد . خواص درمانى : خلطآور ، متسعكننده برونش ، ضد ميكروب ، تببر ، مدر و مشهى مىباشد . موارد مصرف درمانى : جوشانده ريشه در آسم و برونشيت و ضماد برگ آن در عفونتهاى پوستى مصرف درمانى دارد . در سينوزيت ، فارنژيت ، خيز عمومى انساج ، عفونت چشم و بهعنوان مشهى و تببر از گياه استفاده درمانى به عمل مىآيد . Code - 1625 كلرودندرون Clerodendrum trichotomum Tumb درختچهاى است به ارتفاع 3 متر ( ندرتا تا 7 متر ) از خانواده Verbenaceae ، درازاى شاخههاى برگدار 20 - 10 سانتيمتر ، برگ بزرگ ، دندانهدار ، متقابل و سبزرنگ ، گل سفيد ، مجتمع به صورت خوشه كه معمولا در انتهاى تابستان ظاهر مىشود ، ميوه آبىرنگ مىباشد . محل رويش مركز و جنوب چين مىباشد واريته Fargesi اين درختچه در سال 1315 به ايران وارد و در باغ نباتات كرج كاشته شده است . قسمت مورد مصرف درمانى برگهاى درختچه مىباشد كه قبل از ظاهر شدن گلها آنها را جمعآورى و خشك مىنمايند .